คนที่เพิ่งแต่งงานหรือวางแผนจะมีลูกมักถามเรื่องนี้ก่อนเลย — วันไข่ตกมันคือวันไหน และถ้าอยากท้องต้องทำอะไรก่อน
คำตอบสั้นๆ คือรอบเดือนของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ดังนั้นวันไข่ตกก็ไม่ตรงกัน
วันไข่ตกคำนวณจากอะไร
สูตรทั่วไปคือนับย้อนจากวันที่คาดว่าประจำเดือนจะมาครั้งต่อไป 14 วัน คนที่มีรอบเดือนสม่ำเสมอ 28 วัน วันไข่ตกมักอยู่ที่วันที่ 14 ของรอบ
แต่ถ้ารอบเดือนไม่สม่ำเสมอ ตัวเลขนี้คลาดเคลื่อนได้มาก ลองใช้ เครื่องคำนวณวันไข่ตก ที่รับข้อมูลวันแรกของประจำเดือนล่าสุดและความยาวรอบเดือนปกติ แล้วประมาณวันที่มีโอกาสสูงสุดให้
ช่วงเวลาไหนมีโอกาสตั้งครรภ์มากที่สุด
ไข่ที่ตกสดมีชีวิตอยู่ได้แค่ 12–24 ชั่วโมง แต่ตัวอสุจิอยู่ได้ถึง 3–5 วันในระบบสืบพันธุ์ เพราะฉะนั้น “หน้าต่างเปิด” จริงๆ คือ 5–6 วันก่อนไข่ตกจนถึงวันที่ตก
ถ้าวางแผนดี จะรู้ว่าช่วง fertile window ของตัวเองอยู่ที่ไหน แทนที่จะต้องลุ้นตาบอด
สุขภาพก่อนท้องมีผลแค่ไหน
มีผลมาก แม้ว่าหลายคนคิดว่าเป็นเรื่องของหลังท้องแล้วค่อยดูแล
น้ำหนักตัวเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ส่งผลต่อการตกไข่และฮอร์โมน ผู้หญิงที่มี BMI น้อยเกินไปหรือมากเกินไปอาจมีรอบเดือนไม่สม่ำเสมอและส่งผลต่อการตั้งครรภ์
เช็ก ค่า BMI ของตัวเอง ก่อน ถ้า BMI อยู่ระหว่าง 18.5–24.9 ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม ถ้าเกินหรือต่ำกว่านั้น การปรับน้ำหนักก่อนท้องจะช่วยเพิ่มโอกาสได้มากพอสมควร
ยิ่งรู้เรื่องแคลอรีก่อนยิ่งดี
คนที่กำลังปรับน้ำหนักก่อนตั้งครรภ์ต้องรู้ค่า TDEE ของตัวเองก่อน เพราะ TDEE คือพลังงานที่ร่างกายเผาผลาญจริงต่อวัน ถ้ากินมากหรือน้อยกว่านี้ น้ำหนักจะขึ้นหรือลงตาม
ลองคำนวณ TDEE ของตัวเอง เพื่อดูว่าควรกินพลังงานเท่าไหร่ต่อวัน โดยผลลัพธ์จะขึ้นอยู่กับน้ำหนัก ส่วนสูง อายุ และระดับกิจกรรมประจำวัน
รู้อายุครรภ์จากวันที่ประจำเดือนได้ไหม
ได้ แพทย์คำนวณอายุครรภ์จาก “วันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย” (LMP) ไม่ใช่วันที่ปฏิสนธิจริงๆ เพราะวันปฏิสนธิประมาณแน่นอนยาก
เครื่องคำนวณวันไข่ตก ตัวเดียวกัน สามารถประเมินอายุครรภ์และกำหนดคลอดได้หลังจากรู้ว่าตั้งครรภ์แล้ว
สรุปแบบสั้น
ถ้าวางแผนมีลูก ลำดับที่แนะนำคือ:
- เช็ก BMI ว่าอยู่ในเกณฑ์ไหม
- ดู TDEE เพื่อปรับน้ำหนักถ้าจำเป็น
- คำนวณวันไข่ตกในแต่ละเดือนเพื่อวางแผน
ทั้งหมดทำได้ออนไลน์ ไม่ต้องรอพบแพทย์เพื่อขอตัวเลขเบื้องต้นเหล่านี้ ส่วนขั้นตอนจริงจัง เช่น ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ นั่นค่อยปรึกษาคุณหมอ