เครื่องคำนวณ BMI แบบละเอียด (ดัชนีมวลกาย)
คำนวณ BMI เทียบมาตรฐานเอเชียและ WHO พร้อมหา BMR, TDEE, เปอร์เซ็นต์ไขมัน และน้ำหนักเป้าหมาย เพี่อการลดน้ำหนักที่ยั่งยืน
* BMI เป็นตัวชี้วัดเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ได้วัดองค์ประกอบร่างกายโดยตรง ผู้มีกล้ามเนื้อมากอาจมี BMI สูงโดยไม่มีไขมันส่วนเกิน ควรประกอบกับการวัดรอบเอวและปรึกษาแพทย์เพื่อการประเมินสุขภาพที่แม่นยำ
BMI คืออะไร — ทำไมคนไทยควรใช้มาตรฐานเอเชีย
BMI หรือดัชนีมวลกาย (Body Mass Index) เป็นตัวชี้วัดสุขภาพเบื้องต้น แต่มาตรฐาน WHO ดั้งเดิมออกแบบมาสำหรับประชากรยุโรป ปัจจุบันองค์การอนามัยโลกและกระทรวงสาธารณสุขไทยแนะนำให้ใช้ มาตรฐานเอเชีย ซึ่งมีเกณฑ์ต่ำกว่า เพราะคนเอเชียสะสมไขมันมากกว่าที่ BMI เดียวกัน
ตารางเกณฑ์
BMI — WHO vs มาตรฐานเอเชีย/ไทย
| ระดับ | WHO (ทั่วโลก) | มาตรฐานเอเชีย/ไทย | ความเสี่ยง |
|---|---|---|---|
| น้ำหนักน้อย | < 18.5 | < 18.5 | ขาดสารอาหาร กระดูกบาง |
| ปกติ | 18.5–24.9 | 18.5–22.9 | ความเสี่ยงต่ำสุด |
| น้ำหนักเกิน | 25–29.9 | 23–24.9 | เริ่มเสี่ยงเบาหวาน ความดัน |
| โรคอ้วนระดับ 1 | 30–34.9 | 25–29.9 | เสี่ยงสูงโรคหัวใจ |
| โรคอ้วนระดับ 2 | 35–39.9 | ≥ 30 | เสี่ยงสูงมาก |
| โรคอ้วนอย่างรุนแรง | ≥ 40 | ≥ 40 | เสี่ยงรุนแรง |
BMR และ TDEE
คืออะไร — รู้แล้วลดน้ำหนักได้จริง
จำนวนแคลอรี่ขั้นต่ำที่ร่างกายต้องการขณะพักผ่อนสมบูรณ์ — รวมหายใจ การเต้นหัวใจ และการทำงานของอวัยวะภายใน
ชาย: 10W + 6.25H − 5A + 5
หญิง: 10W + 6.25H − 5A − 161
(Mifflin-St Jeor equation — แม่นยำที่สุด)
แคลอรี่ที่ร่างกายใช้จริงต่อวันรวมกิจกรรมทั้งหมด — คือ BMR × Activity Factor
ถ้ากินน้อยกว่า TDEE → ลดน้ำหนัก
ถ้ากินเท่า TDEE → คงน้ำหนัก
ถ้ากินมากกว่า TDEE → น้ำหนักขึ้น
ลด 500 kcal/วัน = ลด ~0.5 กก./สัปดาห์
เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย
— ค่าปกติของแต่ละเพศและอายุ
| ระดับ | ชาย (%) | หญิง (%) |
|---|---|---|
| นักกีฬา | 6–13% | 14–20% |
| ฟิต (Good Fitness) | 14–17% | 21–24% |
| ปกติ (Acceptable) | 18–24% | 25–31% |
| น้ำหนักเกิน (Overweight) | 25–30% | 32–37% |
| โรคอ้วน (Obese) | > 30% | > 38% |
* ค่าในเครื่องคำนวณใช้สูตร Deurenberg ซึ่งเป็นการประมาณการจาก BMI ไม่ใช่การวัดโดยตรง เพื่อความแม่นยำสูงสุดควรวัดด้วย DEXA scan หรือ BodPod
ข้อจำกัดของ
BMI — อย่าใช้เป็นตัวชี้วัดสุขภาพเพียงอย่างเดียว
- รอบเอว: ชาย < 90 ซม. / หญิง < 80 ซม. (เกณฑ์ไทย)
- WHR (Waist-to-Hip Ratio): วัดความเสี่ยงโรคหัวใจ
- เปอร์เซ็นต์ไขมัน: วัดด้วย DEXA หรือตาชั่งวัดไขมัน
คำถามที่พบบ่อย
เรื่อง BMI และสุขภาพ
BMI ที่ดีสำหรับคนไทยคือเท่าไร?
มาตรฐานกระทรวงสาธารณสุขไทยแนะนำ BMI 18.5–22.9 ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ WHO (18.5–24.9) เนื่องจากคนเอเชียมีความเสี่ยงต่อโรคเมตาบอลิกที่ BMI ต่ำกว่า
ลด BMI ได้เร็วแค่ไหน?
การลด BMI 1 หน่วย หมายถึงต้องลดน้ำหนักประมาณ 3–5 กก. (ขึ้นกับส่วนสูง) การลดน้ำหนักอย่างปลอดภัยคือ 0.5–1 กก./สัปดาห์ หรือประมาณ 2–4 กก./เดือน
BMI 23 อันตรายไหมสำหรับคนไทย?
ตาม WHO ยังปกติ แต่ตามมาตรฐานเอเชียถือว่าเริ่มน้ำหนักเกิน (Pre-obese) ควรเริ่มปรับพฤติกรรมการกินและออกกำลังกายให้มากขึ้น แต่ยังไม่ถึงขั้นต้องรักษาทางการแพทย์
เด็กใช้เกณฑ์ BMI เดียวกับผู้ใหญ่ได้ไหม?
ไม่ได้ เด็กและวัยรุ่นอายุ 2–18 ปีต้องใช้ BMI-for-age เปรียบกับ Percentile ตามอายุและเพศ ไม่ใช่ค่า BMI ตรง ๆ แบบผู้ใหญ่