คนที่กำลังวางแผนมีลูกมักสงสัยว่า “วันไข่ตก” กับ “อายุครรภ์” นับยังไง เพราะหมอพูดถึงสองเรื่องนี้แยกกัน แต่ฟังแล้วงงว่าเกี่ยวข้องกันอย่างไร
คำตอบสั้นๆ คือ วันไข่ตกใช้หาว่าวันไหนมีโอกาสตั้งครรภ์ ส่วนอายุครรภ์คือการนับหลังจากตั้งครรภ์แล้ว ทั้งสองอย่างมีสูตรต่างกัน
วันไข่ตกคำนวณจากอะไร
ไข่จะตกประมาณวันที่ 14 นับจากวันแรกของประจำเดือน แต่นั่นสำหรับรอบเดือน 28 วันเท่านั้น
สูตรที่ใช้ทั่วไป: วันไข่ตก = วันแรกของประจำเดือน + (จำนวนวันในรอบ − 14)
ตัวอย่าง: รอบเดือน 32 วัน ประจำเดือนมาวันที่ 1 มีนาคม → ไข่จะตกประมาณวันที่ 18 มีนาคม
ช่วงมีโอกาสตั้งครรภ์สูงสุดคือ 5 วันก่อนไข่ตกถึงวันที่ไข่ตก เพราะอสุจิมีชีวิตอยู่ได้ถึง 5 วัน แต่ไข่อยู่ได้แค่ 24 ชั่วโมง
ใส่วันแรกของประจำเดือนและจำนวนวันในรอบที่ เครื่องคำนวณวันไข่ตก แล้วจะได้ช่วงวันที่มีโอกาสตั้งครรภ์สูงพร้อมแสดงบนปฏิทิน
อายุครรภ์หมอนับจากวันไหน
อายุครรภ์นับจาก วันแรกของประจำเดือนครั้งล่าสุด ไม่ใช่วันที่ไข่ผสม และไม่ใช่วันที่รู้ว่าตั้งครรภ์
เหตุผลที่นับแบบนี้คือหมอไม่รู้แน่ชัดว่าไข่ผสมวันไหน แต่รู้วันประจำเดือนแน่นอน ดังนั้นจึงตั้งต้นนับจากวันนั้นเป็น “สัปดาห์ที่ 0”
ครรภ์ครบกำหนดอยู่ที่ประมาณ 40 สัปดาห์ หรือ 280 วัน นับจากวันแรกของประจำเดือนครั้งล่าสุด
ถ้าอยู่ระหว่างตั้งครรภ์และอยากรู้ว่าตอนนี้อายุครรภ์กี่สัปดาห์ ใส่วันแรกของประจำเดือนล่าสุดที่ เครื่องคำนวณวันไข่ตก/อายุครรภ์ ระบบจะคำนวณให้ทันที
BMI ส่งผลต่อการตั้งครรภ์ยังไง
น้ำหนักก่อนตั้งครรภ์ส่งผลมากกว่าที่หลายคนคิด ทั้งต่อโอกาสตั้งครรภ์และสุขภาพระหว่างท้อง
ช่วงที่หมอแนะนำให้เตรียมตัวมีลูกคือ BMI 18.5–24.9 เพราะ:
- BMI ต่ำกว่า 18.5 ฮอร์โมนที่ควบคุมการตกไข่อาจทำงานไม่สม่ำเสมอ รอบเดือนผิดปกติได้
- BMI สูงกว่า 30 เพิ่มความเสี่ยงเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ความดันสูง และภาวะแทรกซ้อนตอนคลอด
ลองเช็ก BMI ตัวเองที่ เครื่องคำนวณ BMI ก่อน ถ้าอยู่นอกเกณฑ์และวางแผนตั้งครรภ์ภายใน 6–12 เดือน การปรับน้ำหนักล่วงหน้าจะได้ผลดีกว่าการปรับระหว่างท้อง
รอบเดือนไม่สม่ำเสมอ คำนวณได้ไหม
ได้ แต่แม่นยำน้อยลง
สูตรคำนวณช่วยได้พอสมควรถ้าใส่จำนวนวันเฉลี่ย 3–6 รอบที่ผ่านมาแทนจำนวนวันรอบล่าสุดอย่างเดียว แต่สำหรับคนที่รอบเดือนห่างกันมาก เช่น บางเดือน 25 บางเดือน 38 วัน ควรดูสัญญาณร่างกายร่วมด้วย:
- อุณหภูมิร่างกายฐาน เพิ่มขึ้น 0.2–0.5 องศาเซลเซียสหลังไข่ตก ถ้าวัดทุกเช้าก่อนลุกจากเตียงจะเห็นแนวโน้มชัด
- มูกปากมดลูก ช่วงไข่ตกจะเหนียวใสคล้ายไข่ขาว ต่างจากช่วงอื่นที่ข้นขุ่นกว่า
- แผ่นทดสอบ LH หาซื้อได้ตามร้านขายยา แม่นยำกว่าสูตรคำนวณมากสำหรับคนรอบเดือนผิดปกติ
อายุมีผลต่อการวางแผนมีลูกอย่างไร
หมอมักถามอายุที่แม่นยำเป็นปี-เดือน-วันเพื่อประเมินความเสี่ยงตามช่วงอายุ เช่น หลัง 35 ปีความเสี่ยงบางอย่างเพิ่มขึ้น
ถ้าต้องการตัวเลขอายุแม่นยำเพื่อนำไปปรึกษาแพทย์ ใช้ เครื่องคำนวณอายุ ใส่วันเกิดแล้วได้อายุเป็นปี เดือน และวันทันที