ถอด VAT ออกให้ถูก และหัก ณ ที่จ่ายตรงส่วน — เรื่องพื้นฐานที่ฟรีแลนซ์ต้องไม่พลาด

ทำงานฟรีแลนซ์สักพักแล้วยังสับสนว่า “บวก VAT เข้าไปก่อน แล้วลูกค้าหัก ณ ที่จ่ายออก” กับ “ลูกค้าหักทั้งสองอย่างออก” ต่างกันยังไงบ้าง เรื่องนี้ดูซับซ้อน แต่พอเข้าใจกลไกแล้วจะพบว่าคำนวณไม่ยากเลย

VAT กับภาษีหัก ณ ที่จ่าย — คนละเรื่องกันเลย

VAT 7% คือภาษีที่เก็บจาก “ผู้ซื้อ” โดยผู้ขาย/ผู้ให้บริการเป็นคนเก็บแทนรัฐ ถ้าคุณเป็น “ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT” ต้องนำ VAT ที่เก็บมาส่งสรรพากร ถ้ายังไม่ได้จด ก็ไม่ต้องออก “ใบกำกับภาษี” และไม่บวก VAT ในใบเสนอราคา

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT) คือภาษีที่ “นิติบุคคล” หักออกจากค่าจ้างที่จ่ายให้ฟรีแลนซ์ แล้วนำส่งสรรพากรแทน เป็นการจ่ายภาษีล่วงหน้าก่อนปลายปี ฟรีแลนซ์ได้รับเต็มจำนวน “ก่อนหัก” คือได้น้อยกว่าที่คิด ไม่ใช่ถูกลูกค้ากินส่วนต่าง

อัตราที่พบบ่อยสำหรับฟรีแลนซ์คือ 3% (ค่าจ้างทั่วไป รับเหมาบริการ) และ 5% (ค่าเช่า ค่าวิชาชีพบางประเภท) ลูกค้า นิติบุคคล เท่านั้นที่มีหน้าที่หัก บุคคลธรรมดาจ่ายค่าจ้าง ไม่มีหน้าที่หัก

ตัวเลขจริงออกมายังไง

สมมติค่าจ้างออกแบบเว็บ 20,000 บาท ลูกค้าเป็นบริษัท คุณจดทะเบียน VAT

รายการ	จำนวน
ค่าจ้าง	20,000 บาท
VAT 7% (ลูกค้าจ่ายเพิ่ม)	+1,400 บาท
รวมที่ลูกค้าต้องจ่าย	21,400 บาท
หัก ณ ที่จ่าย 3% (คิดจากค่าจ้านก 20,000)	−600 บาท
ยอดโอนจริงที่ได้รับ	20,800 บาท

จุดที่คนมักผิด: ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคิดจาก “ยอดก่อน VAT” เสมอ ไม่ใช่ 3% ของ 21,400

ลองคำนวณ VAT ถอด/รวม 7% แล้วเอาตัวเลขมาต่อกับคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย จะเห็นชัดเลยว่าแต่ละงานคิดออกมาเท่าไหร่

ตั้งราคาให้ครอบคลุม

ฟรีแลนซ์หลายคนลืมบวก VAT ในราคาที่เสนอ พอถึงเวลาออกเอกสารจริงเลยต้องรับภาระเอง

วิธีง่ายที่สุดคือตั้งราคาโดยนึก “ยอดสุทธิที่อยากได้จริงๆ” ก่อน แล้วค่อยบวก VAT 7% เข้าไปในราคาที่เสนอ ส่วนหัก ณ ที่จ่ายนั้นเป็นของลูกค้าต้องทำ ไม่ต้องหักเองในใบเสนอราคา

ถ้าต้องออกเอกสารบ่อย ลองสร้างใบเสนอราคาหรือใบแจ้งหนี้ออนไลน์ ตัวเลข VAT และหัก ณ ที่จ่ายจะคำนวณให้อัตโนมัติ ไม่ต้องนั่งบวกลบเองทุกครั้ง

เก็บหนังสือรับรองการหักภาษีไว้ทุกครั้ง

ลูกค้าที่หัก ณ ที่จ่ายต้องออก “หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย” (50 ทวิ) ให้คุณ เก็บไว้ใช้ยื่นภาษีปลายปี เพราะมันคือหลักฐานว่าถูกหักไปแล้วเท่าไหร่ ถ้าภาษีที่ถูกหักสะสมมากเกินจำนวนภาษีที่ต้องจ่ายจริง มีสิทธิ์ขอคืนได้

ถ้าต้องออกใบเสร็จให้ลูกค้าหลังรับเงิน ลองใช้โปรแกรมสร้างใบเสร็จรับเงินซึ่งพิมพ์ PDF ขนาด A4 ออกมาได้ทันทีโดยไม่ต้องลงโปรแกรมใดเพิ่ม