สอบใบประกอบวิชาชีพครู ต้องเตรียมอะไรบ้าง ข้อสอบ 9 มาตรฐานออกอะไร

ถ้าจบครุศาสตร์หรือศึกษาศาสตร์มา 5 ปีและหลักสูตรของมหาวิทยาลัยผ่านการรับรองจากคุรุสภา ก็ขอใบอนุญาตได้เลยโดยไม่ต้องสอบ แต่สำหรับคนที่จบสาขาอื่น หรือจบสายครูจากสถาบันที่หลักสูตรยังไม่ผ่านการรับรอง ต้องผ่านการสอบ 9 มาตรฐานก่อน

ทำไมถึงมีสองเส้นทางให้ใบอนุญาต

คุรุสภาออกแบบระบบนี้เพื่อเปิดให้คนนอกสายครูที่มีความรู้เฉพาะทางเข้าสู่วิชาชีพได้ด้วย เช่น วิศวกรที่อยากสอนวิชาช่าง พยาบาลที่อยากสอนวิชาสุขศึกษา หรือนักกฎหมายที่อยากสอนวิชาสังคม

ทั้งสองเส้นทางให้ใบอนุญาตประเภทเดียวกัน ใช้แทนกันได้ทุกสถานที่

9 มาตรฐานที่ต้องผ่าน

แต่ละด้านสอบแยกกัน เกณฑ์ผ่านอยู่ที่ 60% ตอบถูก ข้อสอบแต่ละวิชาประมาณ 40-50 ข้อปรนัย 4 ตัวเลือก

1. ภาษาและเทคโนโลยีสำหรับครู — การใช้ภาษาไทยในการสอน และทักษะใช้เทคโนโลยีในห้องเรียน
2. การพัฒนาหลักสูตร — Backward Design, Bloom’s Taxonomy, หลักสูตรแกนกลาง 2551
3. การจัดการเรียนรู้ — รูปแบบการสอน วิธีสอนแต่ละแบบ เลือกใช้ตามบริบทชั้นเรียน
4. จิตวิทยาสำหรับครู — พัฒนาการมนุษย์ จิตวิทยาการเรียนรู้ พฤติกรรมนักเรียน
5. การวัดและประเมินผล — ข้อสอบวัสดุ ประเมินตามสภาพจริง การเขียน Rubric
6. การบริหารจัดการในห้องเรียน — การจัดสภาพแวดล้อม การจัดการพฤติกรรม
7. การวิจัยทางการศึกษา — วิจัยเชิงปฏิบัติการในชั้นเรียน ระเบียบวิจัยพื้นฐาน
8. นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศ — การนำ EdTech เข้าชั้นเรียน การออกแบบสื่อ
9. ความเป็นครู — จริยธรรมวิชาชีพ จรรยาบรรณ กฎหมายการศึกษา

มาตรฐานที่คนสอบส่วนใหญ่บอกว่ายากที่สุดคือด้านที่ 3 และ 5 เพราะโจทย์มักเป็นสถานการณ์ให้วิเคราะห์ว่าครูควรทำอะไรก่อน-หลัง ไม่ได้ถามแค่นิยามตรงๆ

วางแผนสอบอย่างไรไม่ต้องสอบซ้ำ

อย่าสอบทั้ง 9 ด้านพร้อมกันในรอบแรก เนื้อหาแต่ละด้านไม่ได้เชื่อมกันมากพอที่จะอ่านรวดเดียวได้ ส่วนใหญ่ที่สอบไม่ผ่านเพราะกระจายความสนใจออกไปกว้างเกินไป

แนวทางที่ได้ผล:

• รอบแรก เลือก 2-3 ด้านที่คุ้นเคยหรือพอมีพื้นฐาน เช่น จิตวิทยา (4) และความเป็นครู (9)
• รอบสอง ต่อด้วยด้านที่ต้องใช้ความจำมาก เช่น การพัฒนาหลักสูตร (2) และการวิจัย (7)
• รอบสาม ปิดท้ายด้วยที่ยากสุด คือการจัดการเรียนรู้ (3) และการวัดประเมิน (5)

ก่อนสอบแต่ละรอบลองทำโจทย์จากข้อสอบจริงย้อนหลัง เนื้อหาที่ออกสอบส่วนใหญ่ซ้อนทับกับสอบครูผู้ช่วยด้วย โดยเฉพาะหมวดกฎหมายการศึกษาและหลักสูตรแกนกลาง ถ้าซ้อมกับ แนวข้อสอบครูผู้ช่วย ควบคู่กันไปจะได้ประโยชน์สองต่อ

ต่างจากสอบครูผู้ช่วยยังไง

ใบประกอบวิชาชีพครูกับการสอบครูผู้ช่วยเป็นคนละเรื่องกัน แต่มักสับสนกัน

ใบประกอบวิชาชีพครู คือ “ใบอนุญาต” ให้ประกอบวิชาชีพครูได้ ออกโดยคุรุสภา ต่ออายุทุก 5 ปี

สอบครูผู้ช่วย คือสอบเข้าทำงานเป็นข้าราชการครูสังกัด สพฐ. หรือ อปท. ต้องมีใบประกอบวิชาชีพก่อนจึงจะสมัครได้

พูดตรงๆ คือต้องได้ใบประกอบวิชาชีพก่อน ถึงจะมีสิทธิ์สอบครูผู้ช่วย ทั้งสองอย่างต้องทำ ลำดับสำคัญ

ถ้าไม่ได้จบครุศาสตร์ สมัครสอบได้ไหม

สมัครได้ แต่ต้องทำ 2 ขั้นตอน:

1. สอบผ่านมาตรฐานความรู้วิชาชีพครูทั้ง 9 ด้าน
2. ผ่านการฝึกปฏิบัติการสอนโดยมีผู้นิเทศไม่น้อยกว่า 1 ปีการศึกษา

คนที่ใช้เส้นทางนี้มากคือวิศวกรที่อยากสอนวิชาช่าง หรือแพทย์ที่อยากสอนวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ ใช้เวลารวมประมาณ 2-3 ปี

สำหรับคนที่สอบเรื่องนี้คู่กับเตรียมสอบงานราชการตำแหน่งอื่น ทักษะอ่านบทความและใช้เหตุผลที่ต้องใช้ในข้อสอบครูนั้นซ้อนทับกับ แนวข้อสอบ ก.พ. ภาค ก. ค่อนข้างมาก ฝึกพร้อมกันได้

ดูตัวอย่างข้อสอบ แนวข้อสอบใบประกอบวิชาชีพครู ได้เลย ครอบคลุมทั้ง 9 มาตรฐานตามที่คุรุสภากำหนด เอาไปซ้อมก่อนสมัครสอบจริงได้ทันที