ฟรีแลนซ์หลายคนออกใบเสนอราคาด้วยราคาที่ “เดาขึ้นมา” แล้วลูกค้าก็จ่ายมาผิดจำนวน ส่วนใหญ่เกิดจากความสับสนระหว่าง VAT กับหัก ณ ที่จ่าย ซึ่งเป็นคนละเรื่องกันโดยสิ้นเชิง
VAT 7% คืออะไร ใครเป็นคนจ่าย
VAT คือภาษีมูลค่าเพิ่มที่เก็บจากผู้บริโภคสินค้าและบริการ ถ้าคุณเป็นผู้ประกอบการที่จดทะเบียน VAT แล้ว คุณมีหน้าที่เก็บ VAT จากลูกค้าแล้วนำส่งกรมสรรพากรแทน
แต่ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่ยังไม่ได้จดทะเบียน VAT เพราะกฎหมายกำหนดว่าต้องจด VAT ก็ต่อเมื่อรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ก่อนถึงเกณฑ์นั้นไม่ต้องเก็บ VAT และไม่ต้องระบุในใบเสนอราคา
ง่ายๆ คือ ถ้าไม่มีเลขทะเบียน VAT ก็ไม่ต้องคิด VAT ให้ลูกค้า
คำนวณ VAT 7%เอาไว้ใช้ตอนลูกค้าบริษัทขอราคาแบบ “ราคารวม VAT” หรือ “ราคาก่อน VAT” ซึ่งพบบ่อยมากในการทำงานกับบริษัทใหญ่
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 3% คืออะไร
นี่คือจุดที่คนมักสับสน หัก ณ ที่จ่ายหรือ WHT (Withholding Tax) คือภาษีที่ลูกค้าหักออกจากยอดที่จ่ายให้คุณแล้วนำส่งกรมสรรพากรแทนคุณ ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายเพิ่มของลูกค้า แต่เป็นการจ่ายภาษีล่วงหน้าแทนคุณ
ตัวอย่าง: ถ้าออกใบเสนอราคา 10,000 บาท ลูกค้าบริษัทจะหัก 3% = 300 บาทออก แล้วโอนมาให้คุณ 9,700 บาท พร้อมออกหนังสือรับรองการหัก ณ ที่จ่ายให้ 1 ฉบับ ซึ่งเอาไปใช้ขอคืนภาษีหรือหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายปลายปีได้
คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายช่วยให้รู้ว่าจะได้รับเงินเท่าไหร่หรือควรตั้งราคาเท่าไหร่เพื่อให้ได้ net จำนวนที่ต้องการ
สูตรที่ฟรีแลนซ์ควรจำ
กรณีที่พบบ่อยที่สุดคือทำงานกับบริษัทและยังไม่ได้จด VAT:
- ราคาในใบเสนอราคา = ค่าจ้างที่คุณต้องการ ÷ 0.97
- ยอดที่ลูกค้าโอน = ราคาในใบเสนอราคา × 97%
- ส่วนต่าง 3% = ลูกค้านำส่งกรมสรรพากรแทนคุณ
ถ้าคุณต้องการได้รับเงินสุทธิ 10,000 บาท ให้ตั้งราคาในใบเสนอราคาที่ 10,310 บาท (10,000 ÷ 0.97) ลูกค้าหัก 3% ออก = 309 บาท โอนมาให้ 10,001 บาท ใกล้เคียงที่ต้องการ
กรณีที่จด VAT แล้ว
ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้านและจด VAT แล้ว สูตรซับซ้อนขึ้นหน่อย ต้องบวก VAT 7% เข้าไปในใบแจ้งหนี้ด้วย:
ตัวอย่าง: ค่าจ้าง 10,000 บาท + VAT 7% = 700 บาท รวมเป็น 10,700 บาท แต่ลูกค้าจะหัก WHT 3% จาก ค่าจ้าง 10,000 บาท (ไม่รวม VAT) = 300 บาท โอนมาให้ 10,400 บาท
สรุปง่ายๆ: ยอดโอน = (ค่าจ้าง × 97%) + VAT
ออกใบเสนอราคายังไงให้ถูกต้อง
ใช้เครื่องมือสร้างใบเสนอราคาออนไลน์ได้เลย ระบบจะคำนวณ VAT และหัก ณ ที่จ่ายให้อัตโนมัติ ไม่ต้องนั่งคิดเอง และดาวน์โหลดเป็น PDF ได้ทันที
สิ่งที่ต้องระบุในใบเสนอราคาให้ครบ:
- ชื่อและที่อยู่ของคุณ (หรือนามแฝงที่ใช้)
- ชื่อและที่อยู่ลูกค้า
- รายละเอียดงานและราคาต่อรายการ
- ยอดรวม และระบุว่ามีหรือไม่มี VAT
- เงื่อนไขการชำระและกำหนดส่ง
ถ้าจด VAT แล้วต้องระบุเลขทะเบียน VAT ด้วย
ภาษีเงินได้ปลายปีคิดยังไง
หัก ณ ที่จ่ายที่ถูกหักไปตลอดปีจะเอามาหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายจริง ถ้าถูกหักมากกว่าภาษีที่คำนวณได้ก็ขอคืนได้
คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาก่อนยื่นภาษีจะได้รู้ล่วงหน้าว่าต้องจ่ายเพิ่มหรือได้รับคืน ไม่ต้องตกใจตอนยื่นจริง
ฟรีแลนซ์ใช้เงินได้ประเภท 40(2) สามารถหักค่าใช้จ่ายได้ 50% ของรายได้ (แต่ไม่เกิน 100,000 บาท) ก็คือถ้ารายได้ 500,000 บาท หักค่าใช้จ่ายได้ 100,000 บาท เหลือเงินได้สุทธิ 400,000 บาทก่อนหักค่าลดหย่อนอื่นๆ
รู้จักเครื่องมือพวกนี้ไว้ ออกเอกสารถูก ภาษีชัด ไม่ต้องง้อนักบัญชีสำหรับงานพื้นฐาน