มีฟรีแลนซ์ไม่น้อยที่รับงาน 10,000 บาท แล้วได้เงินเข้ามือจริงแค่ 9,700 บาทโดยไม่รู้ว่าหายไปไหน บางคนได้น้อยกว่านั้น เพราะลืมนับต้นทุนซอฟต์แวร์ ค่าเน็ต หรือเวลาที่ใช้ไปกับการแก้งานครั้งที่สาม
ก่อนบอกราคาใคร มีตัวเลขที่ต้องคำนวณก่อนเสมอ
หัก ณ ที่จ่าย 3% คืออะไร ทำไมถึงเกี่ยว
ลูกค้าที่เป็นนิติบุคคล (บริษัท ห้างร้านจดทะเบียน รัฐ) มีหน้าที่หักภาษี 3% จากยอดที่จ่ายให้ผู้รับบริการ แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทน ไม่ใช่จ่ายเพิ่มให้คุณ — แต่หักออกจากเงินที่คุณควรได้
ตัวอย่าง: คุณเสนอราคา 20,000 บาท ลูกค้าโอนมาแค่ 19,400 บาท อีก 600 นำส่งสรรพากรในชื่อคุณ
เงิน 600 บาทนั้นไม่ได้หายไปไหน มันเป็นภาษีที่ถูกจ่ายล่วงหน้าในชื่อคุณ ตอนยื่นภาษีปลายปีเอามาหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายได้ แต่ถ้าคุณตั้งราคาไม่ได้นึกถึงตรงนี้ เงินทอนในมือจะน้อยกว่าที่วางแผนไว้
เครื่องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย คำนวณให้อัตโนมัติ ใส่ยอดเงิน เลือก 3% หรือ 5% ได้ตัวเลขทันทีว่าจะได้รับเท่าไหร่
VAT 7% ใส่ในใบเสนอราคาหรือเปล่า
ฟรีแลนซ์ทั่วไปที่รายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้านบาทต่อปี ไม่ต้องจดทะเบียน VAT และไม่ต้องเรียกเก็บ VAT จากลูกค้า
แต่ลูกค้าบางเจ้า โดยเฉพาะองค์กรใหญ่ บางครั้งขอเอกสาร “ใบกำกับภาษี” ซึ่งออกได้เฉพาะผู้ที่จดทะเบียน VAT แล้ว ถ้าไม่ได้จด ก็ออกได้แค่ใบเสร็จรับเงินธรรมดา
ถ้าจด VAT แล้ว ราคาที่เสนอต้องบวก 7% เข้าไปด้วย หรือระบุชัดเจนว่าราคานี้รวม/ไม่รวม VAT แล้ว เครื่องคำนวณ VAT ช่วยแยกตัวเลขก่อน-หลัง 7% ได้ฉับพลัน
กำไรสุทธิจริงๆ คำนวณยังไง
ราคาที่ตั้งไม่ใช่กำไร เพราะยังมีต้นทุนซ่อนอยู่
ต้นทุนที่คนมักลืมนับ:
- ค่าซอฟต์แวร์ที่ใช้ทำงาน (Figma, Adobe, Notion, hosting)
- ค่าเน็ตและเวลาทำงานจริงในชั่วโมง
- รอบแก้งานโดยไม่คิดเพิ่ม
- เวลาที่ใช้ขายงาน ประชุม ส่งรายงาน
ถ้าเสนองานชิ้นหนึ่ง 15,000 บาท แต่ใช้เวลา 30 ชั่วโมงและมีต้นทุนอุปกรณ์ 2,000 บาท กำไรที่แท้จริงต่อชั่วโมงคือ (15,000 – 2,000) ÷ 30 = 433 บาท/ชม. รับได้ไหมต้องตัดสินใจเอง
เครื่องคำนวณ Margin ช่วยเปรียบเทียบราคาขายกับต้นทุน แสดงอัตรากำไรเป็นเปอร์เซ็นต์ ทำให้เห็นภาพชัดก่อนตกลงราคา
ตัวอย่างคำนวณจริง: งาน 25,000 บาท
สมมติรับงานออกแบบเว็บ 25,000 บาท ลูกค้าเป็นบริษัท พิจารณาตัวเลขแบบนี้:
| รายการ | ตัวเลข |
|---|---|
| ราคาที่เสนอ | 25,000 บาท |
| ถูกหัก ณ ที่จ่าย 3% | −750 บาท |
| ได้รับจริง | 24,250 บาท |
| ต้นทุนซอฟต์แวร์/อุปกรณ์ | −3,000 บาท |
| กำไรสุทธิก่อนภาษีปลายปี | 21,250 บาท |
ตอนยื่นภาษีปลายปี ใช้ 750 บาทที่ถูกหักนั้นเป็นเครดิตภาษีได้ ถ้ารายได้รวมทั้งปีถึงเกณฑ์ต้องชำระภาษี ดูตัวเลขคร่าวๆ ได้ที่ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้
ใบเสนอราคาถูกต้องสำคัญกว่าที่คิด
งานฟรีแลนซ์ที่ไม่มีใบเสนอราคาเป็นลายลักษณ์อักษรเป็นสาเหตุหลักของ “ลูกค้าจำไม่ได้ว่าตกลงกันเท่าไหร่” ทีหลัง
โปรแกรมทำใบเสนอราคาออนไลน์ ช่วยสร้างเอกสารมาตรฐานได้ฟรี ใส่รายการงาน ราคา VAT และหัก ณ ที่จ่ายได้ครบในที่เดียว บันทึกให้ออกมาเป็น PDF พร้อมส่งลูกค้า
ถ้าต้องการใบแจ้งหนี้หลังส่งงาน โปรแกรมทำใบแจ้งหนี้ออนไลน์ ข้อมูลเดิมที่กรอกไว้ย้ายไปได้เลย ไม่ต้องพิมพ์ซ้ำ
ก่อนบอกราคา สามขั้นนี้ช่วยได้
- คำนวณต้นทุนจริงก่อน รวมเวลาที่จะใช้ คูณด้วยอัตราที่ตัวเองพอใจต่อชั่วโมง บวกต้นทุนอื่นๆ
- เช็กว่าลูกค้าจะหัก ณ ที่จ่ายไหม ถ้าหัก ราคาที่ได้รับจริงลดลง 3% นับรวมไว้ตั้งแต่แรก
- ระบุในเอกสารให้ชัด ว่าราคารวม/ไม่รวม VAT และมีกี่รอบแก้งาน
ตัวเลขที่คำนวณล่วงหน้าครึ่งชั่วโมงช่วยรักษาความสัมพันธ์กับลูกค้าและรักษากำไรของตัวเองได้ดีกว่าการเจรจาหลังส่งงานเสร็จแล้วมาก