ถามว่าถ้าออม 3,000 บาทต่อเดือนโดยได้ผลตอบแทน 5% ต่อปี ต้องใช้เวลากี่ปีถึงจะครบล้าน หลายคนเดาว่า 30 ปีขึ้นไป แต่จริงๆ แล้วประมาณ 15 ปี
ตัวเลขต่างกันมากขนาดนี้เพราะดอกเบี้ยทบต้น
ดอกเบี้ยธรรมดา vs. ดอกเบี้ยทบต้น ต่างกันจริงๆ ยังไง
ดอกเบี้ยธรรมดา (Simple Interest) คำนวณจากเงินต้นตลอดเวลา ดอกเบี้ยที่ได้แต่ละงวดไม่ได้รวมกลับเข้าไปสร้างดอกเบี้ยเพิ่ม
ดอกเบี้ยทบต้น (Compound Interest) ดอกเบี้ยที่ได้จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของเงินต้นในงวดถัดไป แล้วก็สร้างดอกเบี้ยเพิ่มต่อไปอีก วนแบบนี้ไปเรื่อยๆ
เปรียบง่ายๆ: ดอกเบี้ยธรรมดาคือได้กำไรแล้วเอาออกไปทุกรอบ ดอกเบี้ยทบต้นคือกำไรทำงานต่อด้วยตัวเอง
ตัวอย่างเงิน 100,000 บาท อัตรา 6% ต่อปี เป็นเวลา 10 ปี:
| ประเภท | เงินต้น | ดอกเบี้ยรวม | ยอดสุดท้าย |
|---|---|---|---|
| ธรรมดา | 100,000 | 60,000 | 160,000 |
| ทบต้น | 100,000 | 79,085 | 179,085 |
ผลต่างเกือบ 20,000 บาทจากเงินก้อนเดียวกัน ลองคำนวณตัวเลขของตัวเองได้ที่ เครื่องคำนวณดอกเบี้ยทบต้น
เวลายิ่งนาน ยิ่งเห็นความต่าง
ช่วงปีแรกๆ ดอกเบี้ยทบต้นกับดอกเบี้ยธรรมดาต่างกันไม่มากนัก แต่พอผ่านไป 20-30 ปี ตัวเลขถ่างออกมาก
สมมติฝากเงิน 100,000 บาทตอนอายุ 25 ได้ผลตอบแทนทบต้น 7% ต่อปี ตอนอายุ 55 เงินก้อนนั้นจะกลายเป็นประมาณ 760,000 บาท โดยไม่ต้องทำอะไรเพิ่ม
แต่ถ้าเริ่มอายุ 35 แทน เงินก้อนเดียวกันพอถึง 55 จะอยู่แค่ประมาณ 387,000 บาท เริ่มช้ากว่า 10 ปี แต่ได้เงินน้อยกว่าเกือบครึ่ง
ออมทุกเดือนดีกว่าออมครั้งเดียว?
ขึ้นอยู่กับสถานการณ์
ถ้ามีเงินก้อนใหญ่พร้อม การลงทุนรวดเดียวจะได้ประโยชน์จากดอกเบี้ยทบต้นเร็วที่สุด แต่คนส่วนใหญ่ไม่ได้มีเงินก้อนใหญ่รอ การออมทุกเดือนสม่ำเสมอทำได้จริงกว่า
ถ้าออม 3,000 บาท/เดือน ได้ผลตอบแทน 5% ทบต้นต่อปี:
- 10 ปี → ประมาณ 465,000 บาท
- 15 ปี → ประมาณ 795,000 บาท
- 20 ปี → ประมาณ 1,230,000 บาท
คำนวณตามจำนวนเงินและระยะเวลาของตัวเองได้ที่ เครื่องคำนวณดอกเบี้ยทบต้น ลองเปลี่ยนตัวเลขดูว่าถ้าเพิ่มออมอีกเดือนละ 500 บาท ผลต่างท้ายสุดเป็นเท่าไหร่
ผลตอบแทน 5% มาจากไหน
สลากออมสิน หรือเงินฝากประจำธนาคารปกติให้ผลตอบแทนต่ำกว่านี้มาก สำหรับผลตอบแทน 5-7% ต่อปี คนส่วนใหญ่ต้องหันไปหากองทุนรวม SSF RMF หรือหุ้น
ข้อดีของ SSF และ RMF นอกจากผลตอบแทนที่ดีกว่าเงินฝาก ยังใช้เป็นค่าลดหย่อนภาษีได้ด้วย ถ้าเงินได้สุทธิอยู่ในขั้น 20% และลดหย่อน SSF ได้อีก 100,000 บาท ประหยัดภาษีได้ 20,000 บาทต่อปีเลยทีเดียว
อ่านรายละเอียดวิธีคำนวณค่าลดหย่อนและภาษีที่ควรเสียได้ที่ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้ ซึ่งช่วยดูว่าการลงทุนเพื่อลดหย่อนจะช่วยประหยัดเงินได้มากแค่ไหน
ดอกเบี้ยเงินกู้ก็ทบต้นเหมือนกัน
ดอกเบี้ยทบต้นทำงานทั้งสองทาง ถ้าเป็นเงินออมมันช่วยคุณ แต่ถ้าเป็นหนี้บัตรเครดิตหรือสินเชื่อส่วนบุคคล มันกินเงินคุณในแบบเดียวกัน
บัตรเครดิตดอกเบี้ย 18-20% ต่อปี ปล่อยค้างไว้ 3 ปีโดยจ่ายแค่ขั้นต่ำ ยอดหนี้จะโตเร็วมาก ต่างจากเงินกู้ที่มีตารางผ่อนชัดเจน
ถ้าอยากเปรียบเทียบดอกเบี้ยเงินฝากหรือเงินกู้แบบธรรมดา ที่ไม่ซับซ้อน ลองดูที่ เครื่องคำนวณดอกเบี้ยเงินฝาก/เงินกู้ ก่อน
สรุปหลักการง่ายๆ คือ เริ่มเร็ว ออมสม่ำเสมอ และให้ดอกเบี้ยทำงานแทนตัวเอง ตัวเลขที่ดูเล็กน้อยในวันนี้ พอผ่านไปสิบปีมันจะบอกว่าการตัดสินใจครั้งนั้นคุ้มแค่ไหน