แนวข้อสอบท้องถิ่น (อบต./อบจ.)

การสอบท้องถิ่น หรือการสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น ดำเนินการโดย กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (กสถ.) ถือเป็นหนึ่งในสนามสอบที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ เนื่องจากเป็นการรับสมัครเพื่อกระจายบุคลากรไปทำงานยัง องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.), องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.), เทศบาล และองค์กรปกครองรูปแบบพิเศษ (เช่น เมืองพัทยา) ทั่วประเทศ

ทำไมสนามท้องถิ่นคนถึงสอบเยอะ? เพราะการสอบท้องถิ่นเปิดรับผู้มีวุฒิการศึกษาครอบคลุมแทบทุกสาขาวิชา ตั้งแต่ระดับ ปวช., ปวส. ไปจนถึงปริญญาตรีและปริญญาโท และมีตำแหน่งรองรับมากมาย เช่น นักวิเคราะห์นโยบายและแผน, นักวิชาการเงินและบัญชี, เจ้าพนักงานธุรการ หรือนักวิชาการสาธารณสุข

ในการสมัครสอบ ผู้สมัครจะสามารถเลือก "กลุ่มภาค/เขต" ที่ตนเองประสงค์จะลงบรรจุได้ (ตัวอย่างเช่น เขตภาคกลาง เขต 1, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เขต 2) ซึ่งหมายความว่า เมื่อคุณสอบติดและขึ้น บัญชีสอบท้องถิ่น คุณจะได้ทำงานในจังหวัดที่ใกล้เคียงกับภูมิลำเนาหรือโซนที่คุณต้องการ

การสอบเพื่อบรรจุเป็นพนักงานส่วนท้องถิ่นนั้น จะถูกแบ่งออกเป็น 3 ภาค เช่นเดียวกับข้าราชการทั่วไป แต่ จุดเด่นของการสอบท้องถิ่นคือ จะเปิดสอบ ภาค ก และ ภาค ข พร้อมกันในวันเดียว (สอบเช้า-บ่าย) ต่างจากการสอบ ก.พ. ที่ต้องนำใบผ่าน ภาค ก. มายื่นเพื่อสอบภาค ข. ของหน่วยงาน

ภาค ก: ความรู้ความสามารถทั่วไป (100 คะแนน)

ข้อสอบ แนวข้อสอบภาค ก ท้องถิ่น ออกแบบมาเพื่อวัดพื้นฐานไหวพริบและกฎหมาย แบ่งออกเป็น 4 ส่วนหลัก (เกณฑ์ผ่าน 60%):

• วิชาความสามารถในการศึกษา วิเคราะห์และสรุปเหตุผล (30 คะแนน) ทดสอบคณิตศาสตร์ทั่วไป อนุกรม อุปมาอุปไมย และการวิเคราะห์เงื่อนไข
• วิชาความรู้พื้นฐานในการปฏิบัติราชการ (30 คะแนน) ถือเป็นหัวใจหลักของภาค ก ท้องถิ่น ทดสอบความจำและความเข้าใจ พ.ร.บ. ต่างๆ มากถึง 11 ฉบับ!! เช่น พ.ร.บ. เทศบาล, พ.ร.บ. อบต., พ.ร.บ. อบจ. รัฐธรรมนูญ และระเบียบงานสารบรรณ
• วิชาภาษาไทย (20 คะแนน) เน้นการอ่านจับใจความ การสะกดคำให้ถูกต้อง การใช้คำให้ถูกกับบริบทและระดับของภาษา
• วิชาภาษาอังกฤษ (20 คะแนน) ข้อสอบระดับพื้นฐาน Grammar, Vocabulary, และบทสนทนาสถานการณ์เบื้องต้น (Conversation) วิชานี้ต้องได้คะแนนไม่ต่ำกว่า 50% ด้วย จึงจะถือว่าผ่าน ภาค ก.

ภาค ข: ภาคความรู้ความสามารถเฉพาะสำหรับตำแหน่ง (100 คะแนน)

ภาค ข จะเป็นการทดสอบความรู้ที่เกี่ยวข้องกับ "ตำแหน่ง" ที่คุณสมัครโดยตรง เช่น:

• หากคุณสอบตำแหน่ง นักวิชาการคลัง ข้อสอบจะเน้นระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการเบิกจ่ายเงิน การรับเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน หลักการบัญชีเบื้องต้น ฯลฯ
• หากคุณสอบตำแหน่ง เจ้าพนักงานธุรการ ข้อสอบจะเจาะลึกที่ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ ระบบการจัดเก็บเอกสาร และความรู้การใช้คอมพิวเตอร์เบื้องต้น

ภาค ค: ความเหมาะสมกับตำแหน่ง (100 คะแนน)

จะประกาสรายชื่อผู้มีสิทธิ์เข้าสอบ ภาค ค. ก็ต่อเมื่อคุณสอบผ่าน ภาค ก และ ภาค ข แล้วเท่านั้น ภาค ค. เป็น สอบสัมภาษณ์ เพื่อประเมินบุคลิกภาพ ทัศนคติ ปฏิภาณไหวพริบ และพิจารณาจากแฟ้มประวัติ (Portfolio)

ความโหดของการสอบท้องถิ่นคือ ปริมาณกฎหมายที่ต้องจำมีเยอะมาก ผู้สมัครจำเป็นต้องหา หนังสืออ่านสอบ ที่อัปเดตการแก้ไข พ.ร.บ. ล่าสุด โดยกฎหมายหลักๆ 11 ฉบับ มีดังนี้:

เคล็ดลับการจำกฎหมาย: ให้จำโครงสร้างอำนาจหน้าที่ก่อน เช่น ใครคือนายก? ใครเป็นผู้รักษาการ? วาระกี่ปี? สภามีกี่คน? ใครมีอำนาจสั่งยุบสภา? เพราะข้อสอบมักจะออกเชิงเปรียบเทียบระหว่าง อบจ. อบต. และเทศบาล หากจำสลับกันจะทำให้เสียคะแนนได้ง่าย

เมื่อผ่านกระบวนการสอบทุกภาคแล้ว จะมีการประกาศผลและ ขึ้นบัญชีสอบท้องถิ่น โดยเรียงลำดับจากคะแนนรวมที่ได้สูงที่สุด

ข้อควรรู้เกี่ยวกับบัญชีท้องถิ่น:

• บัญชีมีอายุ 2 ปี นับตั้งแต่วันประกาศขึ้นบัญชีรายชื่อ
• การ บรรจุแต่งตั้ง ครั้งแรก จะบรรจุตามจำนวนอัตราว่างที่ประกาศรับสมัครไว้ตั้งแต่ต้นทันที
• หากตำแหน่งใน อบต. หรือ เทศบาล อื่นๆ ในเขต/ภาค เดียวกันมีอัตราว่างเพิ่มขึ้น กรมส่งเสริมฯ จะทยอย "เรียกบรรจุจากบัญชี" ตามลำดับไปเรื่อยๆ จนกว่าบัญชีจะหมดอายุ
• บางครั้ง หากบัญชีในภาค/เขต ที่คุณสอบหมดลง หรือไม่มีอัตราว่าง แต่มีอัตราว่างในภาคอื่น อาจมีกระบวนการ "ยืมบัญชี" ข้ามเขตได้ (ขึ้นอยู่กับระเบียบในแต่ละปี)

ดังนั้น การสอบให้ผ่านถือเป็นบันไดขั้นแรก แต่การทำคะแนน ภาค ก และ ภาค ข ให้ได้สูงปรี๊ด เพื่อไปอยู่ในลำดับต้นๆ ของบัญชี คือกุญแจสำคัญที่สุดที่จะการันตีว่าคุณจะได้บรรจุเป็นข้าราชการส่วนท้องถิ่นอย่างแน่นอน