ฟรีแลนซ์ในไทยหลายคนยังสับสนว่าต้องยื่นภาษียังไง บางคนไม่รู้ว่าต้องยื่นด้วยซ้ำ บทความนี้จะอธิบายทีละขั้นตอน
ฟรีแลนซ์ต้องยื่นภาษีไหม?
ต้อง ถ้ามีรายได้เกิน 60,000 บาทต่อปี (สำหรับผู้ที่ไม่ได้แต่งงาน) หรือเกิน 120,000 บาท (สำหรับคู่แต่งงาน)
ฟรีแลนซ์ไทยส่วนใหญ่มีรายได้เป็น มาตรา 40(2) หรือ 40(6) ขึ้นอยู่กับประเภทงาน
ยื่นแบบไหน?
ภ.ง.ด.90 (แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา) ซึ่งครอบคลุมทุกประเภทรายได้
ขั้นตอนที่ 1: รวมรายได้ทั้งหมด
รวมรายได้จากทุกโปรเจกต์ในปีนั้น ทั้งที่ได้รับจากบุคคลธรรมดา บริษัทไทย และบริษัทต่างประเทศ
ถ้าลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ไว้ ต้องเก็บใบหักภาษีให้ครบทุกใบ!
ขั้นตอนที่ 2: เลือกหักค่าใช้จ่าย
ฟรีแลนซ์มีสองทางเลือก:
ก. หักแบบเหมา (ง่ายกว่า)
- มาตรา 40(2) เช่น ค่าจ้าง ออกแบบ เขียนโปรแกรม: หักได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท
- มาตรา 40(6) เช่น วิชาชีพอิสระ หมอ ทนาย: หักได้ 60% แต่ไม่เกิน 300,000 บาท
ข. หักตามจริง (ต้องเก็บหลักฐาน)
ถ้ามีค่าใช้จ่ายจริงสูงกว่าแบบเหมา สามารถหักตามจริงได้ แต่ต้องมีหลักฐานทุกบาท เช่น:
- ค่าซอฟต์แวร์/อุปกรณ์ (เฉพาะส่วนที่ใช้ทำงาน)
- ค่าเช่าสถานที่ทำงาน
- ค่าไฟ อินเทอร์เน็ต (เฉพาะส่วนที่ใช้งาน)
ขั้นตอนที่ 3: หักค่าลดหย่อน
ฟรีแลนซ์ใช้ค่าลดหย่อนได้เหมือนมนุษย์เงินเดือนทุกอย่าง เช่น:
- ส่วนตัว 60,000
- ประกันสังคม (ถ้าจ่าย)
- ประกันชีวิต/สุขภาพ
- กองทุน RMF/SSF
- ดอกเบี้ยบ้าน
ขั้นตอนที่ 4: คำนวณภาษีที่ต้องจ่าย
ใช้อัตราก้าวหน้าเดียวกับมนุษย์เงินเดือน (0% → 35%)
แล้วนำภาษีที่คำนวณได้ ลบออกด้วยภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายแล้ว (คืนหรือจ่ายเพิ่ม)
ขั้นตอนที่ 5: ยื่นแบบ
- ช่องทางออนไลน์: efiling.rd.go.th
- กำหนด: ภายใน 31 มีนาคม (กระดาษ) / 8 เมษายน (ออนไลน์)
- การจ่ายภาษี: โอนผ่านธนาคารหรือ PromptPay ได้เลย
เคล็ดลับสำหรับฟรีแลนซ์
- เปิดบัญชีแยก สำหรับรายได้ฟรีแลนซ์ เพื่อง่ายต่อการสรุปรายได้
- เก็บใบหักภาษี ทุกใบ ถ้าหายจะต้องขอใหม่จากลูกค้า
- กันเงินภาษีไว้ ประมาณ 15-20% ของรายได้ เพื่อไม่ช็อคตอนปลายปี
- พิจารณาจ้างนักบัญชี ถ้ารายได้เกิน 500,000 บาท คุ้มค่ากว่าเสียภาษีผิด
ลองใช้ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้ เพื่อประมาณภาษีที่ต้องจ่ายล่วงหน้า