มีคนทำงานมาหลายปีแต่ไม่รู้แน่ชัดว่าเริ่มงานวันไหน พอถามเรื่องสิทธิ์ลาหรือเงินโบนัสก็ต้องไปไล่ดูสัญญาจ้างเก่าก่อนทุกครั้ง
จริงๆ แค่รู้วันเริ่มงานก็คำนวณเองได้เลย
อายุงานส่งผลต่ออะไรบ้าง
กฎหมายแรงงานไทยผูกสิทธิ์หลายอย่างไว้กับอายุงาน ไม่ใช่แค่โบนัสตามนโยบายบริษัท
วันลาหยุดประจำปี — ลูกจ้างที่ทำงานครบ 1 ปีขึ้นไปมีสิทธิ์ลาพักร้อนอย่างน้อย 6 วันทำงานต่อปีตามกฎหมาย บางบริษัทให้มากกว่านี้ตามอายุงานที่เพิ่มขึ้น
เงินชดเชย — ถ้าถูกเลิกจ้างโดยไม่มีความผิด ลูกจ้างมีสิทธิ์ได้เงินชดเชยตามอายุงาน
| อายุงาน | สิทธิ์ได้รับ |
|---|---|
| 120 วัน – 1 ปี | 30 วัน |
| 1 – 3 ปี | 90 วัน |
| 3 – 6 ปี | 180 วัน |
| 6 – 10 ปี | 240 วัน |
| 10 – 20 ปี | 300 วัน |
| 20 ปีขึ้นไป | 400 วัน |
ตัวเลข “วัน” ที่ว่าหมายถึงค่าจ้างกี่วัน ถ้าค่าจ้างรายวัน 500 บาท อายุงาน 3 ปีก็มีสิทธิ์รับ 90 × 500 = 45,000 บาท
วันเริ่มงาน กับ วันที่สัญญาเริ่ม — อาจไม่ใช่วันเดียวกัน
ข้อนี้คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยสังเกต สัญญาจ้างบางที่ระบุวันที่ 1 ของเดือน แต่วันเริ่มงานจริงอาจเป็นกลางเดือน
สำหรับการคำนวณสิทธิ์ตามกฎหมาย ใช้วันที่ทำงานจริงวันแรก ไม่ใช่วันที่ในสัญญา ถ้าไม่แน่ใจวันไหนกันแน่ ลองเช็กกับ HR หรือดูในสลิปเงินเดือนเดือนแรก
ลองใช้ เครื่องคำนวณอายุ / อายุงาน ใส่วันเริ่มงานลงไป จะได้ตัวเลขปี เดือน วัน ที่แน่นอนโดยไม่ต้องนับเอง
เกษียณอายุ: อีกกี่ปีกันแน่
ถ้าทำงานราชการหรือรัฐวิสาหกิจ อายุ 60 ปีคือเส้นตายที่รู้อยู่แล้ว แต่คนทำงานเอกชนหลายคนไม่ได้วางแผนว่าจะเกษียณตอนไหน
รู้อายุปัจจุบันแม่นๆ ก็ช่วยได้ เอาไปคำนวณได้ว่าอีกกี่ปีจะถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ ไม่ว่าจะเกษียณตอน 55 หรือ 60 ก็ตาม
อายุกับการวางแผนออม
เริ่มออมช้าหนึ่งปีฟังดูไม่น่ากังวล แต่ดอกเบี้ยทบต้นทำให้เวลาเป็นตัวแปรที่สำคัญมาก
ตัวอย่างง่ายๆ — ออมเดือนละ 3,000 บาท ที่ดอกเบี้ย 5% ต่อปี
- เริ่มตอนอายุ 25 ปี ถึง 55 ปี = ออม 30 ปี → ได้ประมาณ 2.5 ล้านบาท
- เริ่มตอนอายุ 35 ปี ถึง 55 ปี = ออม 20 ปี → ได้ประมาณ 1.2 ล้านบาท
ห่างกัน 10 ปีแต่ผลต่างกันเกือบ 2 เท่า ลองเล่นตัวเลขจริงๆ ของตัวเองได้ที่ เครื่องคำนวณดอกเบี้ยทบต้น จะเห็นภาพชัดขึ้น
กรณีพิเศษ: ทำงานหลายที่ต่อเนื่องกัน
ถ้าออกจากงานแล้วย้ายไปบริษัทใหม่ อายุงานนับใหม่ตั้งแต่วันเริ่มงานที่ใหม่ สิทธิ์จากที่เก่าหมดไปแล้ว ยกเว้นบางองค์กรที่มีนโยบายรับรองอายุงานจากที่เก่าไว้
ส่วนคนที่ทำงานโปรเจกต์หรือฟรีแลนซ์ กฎหมายแรงงานไม่ค่อยคุ้มครองตรงๆ แต่ถ้ามีสัญญาจ้างรายปีก็มีสิทธิ์บ้างในบางส่วน
สำหรับฟรีแลนซ์ที่คำนวณรายได้เองและวางแผนภาษี ลองเช็ก เครื่องคำนวณภาษีเงินได้ ควบคู่ไปด้วยจะได้วางแผนการเงินได้ครบ
สรุป
อายุงานเป็นตัวเลขที่ส่งผลจริงต่อสิทธิ์และเงินที่ควรได้ รู้ไว้ไม่เสียหาย โดยเฉพาะในช่วงที่กำลังคิดจะลาออก หรือถูกเลิกจ้าง
เช็กวันเริ่มงาน คำนวณปีที่ทำ แล้วรู้สิทธิ์ของตัวเองก่อนคุยกับนายจ้าง