“อายุงานกี่ปีแล้ว?” คำถามนี้ฟังดูง่าย แต่ถ้าต้องตอบชัดๆ ว่าทำงานมา 7 ปี 3 เดือน 12 วัน หลายคนก็นั่งนับไม่ถูกอยู่ดี
เครื่องคำนวณอายุช่วยได้มากกว่าแค่บอกว่าเกิดนานแค่ไหน มีหลายสถานการณ์ที่ตัวเลขพวกนี้มีประโยชน์จริงๆ
ใช้สถานที่ไหนบ้างที่ต้องระบุอายุแบบละเอียด
ยื่นสมัครงาน — บางแบบฟอร์มขออายุงานเป็นปีเดือนวัน ถ้าเริ่มงาน 15 มี.ค. 2561 จนถึงวันนี้ นับเองอาจผิดหนึ่งเดือนได้ง่ายๆ โดยเฉพาะถ้าข้ามปีเดือนที่มีวันไม่เท่ากัน
ต่อสัญญาเช่าหรือประกัน — สัญญาหลายฉบับใช้วันที่ชัดเจน ถ้าลงวันผิดแม้แต่วันเดียว อาจมีผลในทางกฎหมายในบางกรณี
วันครบรอบงานแต่งงานหรือกิจกรรมสำคัญ — รู้ว่าครบกี่ปีกี่เดือนทำให้วางแผนล่วงหน้าได้ตรง
ราชการ — การคำนวณเงินบำเหน็จหรือสิทธิ์ต่างๆ มักอิงจากอายุราชการ ซึ่งนับเป็น วัน เดือน ปี ไม่ใช่แค่ตัวเลขปีกลมๆ
ลองใช้ เครื่องคำนวณอายุ ใส่วันเกิดหรือวันเริ่มงาน แล้วได้ผลลัพธ์เป็นปี เดือน วัน ในทีเดียว
นับถอยหลังวันเกษียณ — ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด
อายุเกษียณราชการไทยอยู่ที่ 60 ปี ส่วนภาคเอกชนขึ้นอยู่กับข้อตกลงของแต่ละบริษัท แต่ส่วนใหญ่ก็อยู่ที่ 55–60 ปี
ถ้าอายุ 35 ปีตอนนี้ แปลว่ามีเวลาอีก 25 ปี หรือประมาณ 300 เดือน ฟังดูนาน แต่ถ้าเอาตัวเลขนี้ไปใส่ใน เครื่องคำนวณดอกเบี้ยทบต้น จะเห็นชัดมากว่าเริ่มออมตอนนี้กับเริ่มอีก 10 ปี ผลลัพธ์ต่างกันมากแค่ไหน
ตัวอย่าง: ออมเดือนละ 3,000 บาท อัตราดอกเบี้ยทบต้น 6% ต่อปี
- เริ่มตอนอายุ 35 ปี ถึงอายุ 60 = เงินรวมประมาณ 2 ล้านบาท
- เริ่มตอนอายุ 45 ปี ถึงอายุ 60 = เงินรวมประมาณ 700,000 บาท
ความต่าง 3 เท่า จากเวลาที่เริ่มต้นต่างกัน 10 ปี นี่คือเหตุผลที่นักการเงินชอบพูดว่า “เริ่มเร็วดีกว่าเก่ง”
อายุงาน กับ สิทธิ์ที่เกิดขึ้นตามมา
กฎหมายแรงงานไทยมีสิทธิ์หลายอย่างที่ผูกกับระยะเวลาทำงาน
ลาพักร้อน — ทำงานครบ 1 ปีมีสิทธิ์ลาพักร้อนขั้นต่ำ 6 วัน
ค่าชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้าง — คำนวณจากอายุงาน อายุงาน 1–3 ปี ได้ค่าชดเชย 90 วัน ครบ 3–6 ปีได้ 180 วัน และไล่ขึ้นไปตามสเกล
บำเหน็จ-บำนาญ — สำหรับข้าราชการ อายุราชการคือตัวแปรหลักของการคำนวณ
รู้อายุงานที่ถูกต้องทำให้พอรู้ว่าตัวเองอยู่ในช่วงไหนของสิทธิ์เหล่านี้
ใช้คู่กับเครื่องคำนวณภาษี
คนที่วางแผนเกษียณ มักต้องนึกถึง RMF ด้วย เพราะลดหย่อนภาษีได้และมี lock-up period จนถึงอายุ 55 ปี
ถ้าคำนวณว่าอีกกี่ปีถึงจะเบิก RMF ได้ ก็ใช้ เครื่องคำนวณอายุ ใส่วันเกิด แล้วดูว่าครบ 55 ปีเมื่อไหร่ แล้วค่อยไปคำนวณต่อว่าควรซื้อ RMF เดือนละเท่าไหร่ถึงจะได้ลดหย่อนภาษีคุ้มที่สุดใน เครื่องคำนวณภาษีเงินได้
จุดที่คนมักสับสนเรื่องนับอายุ
อายุตามกฎหมายไทยกับอายุจีน — อายุจีนนับแบบ “ปีที่กำลังอยู่” ดังนั้นเด็กแรกเกิดอายุ 1 ปีในระบบนี้ ถ้าต้องกรอกแบบฟอร์มราชการให้ใช้อายุตามวันเกิดจริงเสมอ
เดือนที่มี 28–31 วัน — นับด้วยหัวว่า “มีนาคมเมษายน…” แล้วนับนิ้วบางคนก็ยังนับผิด ใช้เครื่องคำนวณตรงๆ ดีกว่า
ข้ามปีเกินไป — ถ้าเกิดวันที่ 29 กุมภาพันธ์ (ปีอธิกสุรทิน) ระบบส่วนใหญ่จะนับวันเกิดเป็น 28 กุมภาพันธ์ในปีที่ไม่ใช่ปีอธิกสุรทิน
ตัวเลขพวกนี้ดูเล็กน้อย แต่ถ้าต้องใช้ในงานเอกสารหรือสัญญา ความแม่นยำสำคัญมาก เครื่องคำนวณอายุ คำนวณให้ถูกต้องทุกกรณี รวมถึงปีอธิกสุรทินด้วย