มีอยู่ครั้งนึงซื้อแพ็กเกจอินเทอร์เน็ต 1,000 Mbps มาใหม่ๆ ตื่นเต้น แล้ววางแผนจะโหลดเกมขนาด 80GB ก่อนนอน คิดว่าไม่นานหรอก ปรากฏว่าตื่นเช้ามายังโหลดไม่เสร็จ
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ความเร็วอินเทอร์เน็ต แต่อยู่ที่การคำนวณผิดตั้งแต่ต้น
Mbps กับ MB ต่างกันยังไง — เหตุสับสนที่พบบ่อยที่สุด
ตัวเลขบนแพ็กเกจอินเทอร์เน็ตบ้านคือ Mbps หรือ Megabits per second แต่ขนาดไฟล์ที่เห็นในคอมพิวเตอร์คือ MB หรือ Megabytes
ทั้งสองมีตัว M เหมือนกัน แต่ข้างในต่างกัน 8 เท่า
1 Byte = 8 Bits ดังนั้น:
- อินเทอร์เน็ต 100 Mbps = 100 ÷ 8 =
12.5 MB/s
แปลว่าถ้า ISP บอกว่าเร็ว 100 Mbps แต่ดาวน์โหลดไฟล์เฉลี่ยได้แค่ 10–12 MB/s นั่นปกติมาก สัญญาณไม่ได้หาย ไม่ได้ถูกโกง
ส่วนที่ทำให้ช้ากว่าทฤษฎีอีกคือ Overhead ของ TCP/IP และความแออัดของเซิร์ฟเวอร์ปลายทาง จริงๆ ในชีวิตประจำวันได้ประมาณ 70–90% ของตัวเลขทฤษฎีถือว่าดีแล้ว
ตัวอย่างที่เจอบ่อย
ไฟล์เกม 50 GB กับอินเทอร์เน็ต 500 Mbps:
| ความเร็ว (Mbps) | MB/s จริง (ประมาณ 80%) | เวลาโหลด 50 GB |
|---|---|---|
| 100 | 10 MB/s | ~83 นาที |
| 300 | 30 MB/s | ~28 นาที |
| 500 | 50 MB/s | ~17 นาที |
| 1,000 | 100 MB/s | ~8–9 นาที |
ตัวเลขเหล่านี้เป็นแค่การประมาณในสภาวะดี คนจริงใช้ตอน prime time อาจได้แค่ 40–50% ของตัวเลขสัญญา
ใช้ เครื่องคำนวณระยะเวลาดาวน์โหลด ใส่ขนาดไฟล์และความเร็วที่วัดได้จริงจากมือถือหรือคอมจะได้ตัวเลขแม่นกว่า
วิธีวัดความเร็วที่ได้จริง
ตัวเลขที่ ISP บอกกับตัวเลขที่ได้จริงไม่เท่ากันเสมอ ก่อนคำนวณควรวัดก่อน
วิธีที่ใช้ได้เลยคือไปที่ fast.com หรือ speedtest.net แล้วกดวัด ผลที่ได้คือ Mbps จริงๆ ณ ตอนนั้น
ข้อควรระวังคือวัดตอนไม่มีอุปกรณ์อื่นกำลังดาวน์โหลดอยู่ และถ้าต่อ Wi-Fi ให้ลองเทียบกับสายตรงด้วย เพราะ Wi-Fi มักได้ต่ำกว่า
ไฟล์ประเภทไหนใหญ่กว่าที่คิด
ถ้าเป็นคนทำงานกราฟิกหรือวิดีโอ ไฟล์พวกนี้มักใหญ่กว่าที่นึก:
วิดีโอ Raw จากกล้อง Mirrorless — 1 นาทีอาจหนัก 1–4 GB ขึ้นอยู่กับ codec และ bitrate ถ้าต้องดาวน์โหลดโปรเจกต์ 10 นาทีจาก Google Drive อาจหนักถึง 30–40 GB
ไฟล์ระบบปฏิบัติการ — Windows 11 ISO ขนาดประมาณ 5–6 GB macOS update บางครั้งเกิน 12 GB
เกมสมัยใหม่ — Warzone, Fortnite, Red Dead Redemption 2 มักเกิน 100–150 GB และต้องอัปเดตต่อเนื่อง
เครื่องมือนับขนาดไฟล์บนเซิร์ฟเวอร์ชาย อย่าง เครื่องมือนับคำ ช่วยประเมินความจุเอกสารข้อความได้ด้วยถ้างานเป็นประเภท content
ความเร็วอัปโหลดสำคัญเท่ากัน
บ้านส่วนใหญ่เน้นขาย Download แต่สำหรับคนทำงาน Remote หรือสตรีมมิ่ง Upload คือสิ่งที่สำคัญกว่า
Zoom 1080p ต้องการ Upload ประมาณ 3–4 Mbps ต่อคน ถ้า Upload ต่ำกว่า 10 Mbps แล้วใช้หลายคนพร้อมกันในบ้านจะกระตุก
Google Drive, Dropbox อัปโหลดวิดีโอ — ถ้า Upload แค่ 20 Mbps และไฟล์หนัก 10 GB จะใช้เวลา 70+ นาที แม้ว่า Download จะเร็ว 1 Gbps ก็ตาม
ก่อนโหลดอะไรหนักๆ ลองเช็กความเร็วจริงก่อนแล้วค่อยใส่ เครื่องคำนวณเวลาดาวน์โหลด จะได้วางเวลาได้ถูก ไม่ต้องนั่งรอโดยไม่รู้ว่าอีกนานไหม